Το «ήτορ» στον Όμηρο

Η φιλολογική εργασία του καθηγητή Βασίλη Καλογερά ασχολείται με μία λέξη που αναφέρεται στα Ομηρικά έπη και η οποία κατά τη γνώμη του έχει αποδοθεί λανθασμένα. Γιατί όμως να ασχολούμαστε με την απόδοση μίας λέξης, σε ένα έργο που απαρτίζεται από περίπου 277.000 λέξεις; Η φιλολογική έρευνα δεν έχει απτούς καρπούς όπως η τεχνολογική, αλλά δεν παύει να ανελίσσει το «ευ ζην» του ανθρώπου. Η ανθρωπότητα πάντα ωφελείται όταν οι επιστήμονες αναζητούν την αλήθεια και βελτιώνουν τον πολιτισμό μας. […] Στην περίπτωση του καθηγητή Καλογερά, το αντικείμενο της μελέτης του είναι η απόδοση στα Νεοελληνικά της γλώσσας του Ομήρου και προσπαθεί με όλα τα μέσα που διαθέτει να καταλήξει σε αυτό που πιστεύει πως είναι η αληθινή απόδοση της λέξης «ήτορ». Ανατρέχει σε διάφορους μελετητές των Ομηρικών επών, όσο παλαιοί και αν είναι· εμβαθύνει στην ουσία του κειμένου αναζητώντας όχι μόνο γραμματολογικά στοιχεία, αλλά και τις ψυχολογικές συνιστώσες που εκφράζονται από τις συγκεκριμένες λέξεις, οι οποίες προσδιορίζουν τη χρήση του «ήτορ» και την πραγματική σημασία του. Όπως δείχνει και ο συγγραφέας, η αποκάλυψη της σημασίας του «ήτορ» είναι σημαντική διότι επιλύει συγκεκριμένα προβλήματα απόδοσης του ομηρικού κειμένου· διευκρινίζει την ετυμολογία της λέξης και τη συνδέει με τα σημερινά της παράγωγα· αποκαθιστά εννοιολογικά περίπου εκατό σημεία στα έπη· και ρίχνει νέο φως στις ψυχολογικές διαστάσεις των Ομηρικών επών. Υπάρχει όμως και μία διάσταση την οποία πρέπει να επισημάνουμε και η οποία δεν είναι αμέσως προφανής. Ο καθηγητής Καλογεράς ισχυρίζεται ότι η λέξη «ήτορ» σημαίνει «ήπαρ» (συκώτι) και ότι δεν είναι ορθή η επικρατούσα γνώμη των φιλολόγων ότι το «ήτορ» είναι συνώνυμο με τα «κηρ» και «κραδίη», δηλαδή με την «καρδιά». Εμείς θα προσθέταμε ότι το «ήπαρ/συκώτι» είχε ιδιαίτερη θέση στη ζωή των αρχαίων.