Χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής γλώσσας

Πρόκειται για ριζικά αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη έκδοση την οποία ανέλαβε εξ ολοκλήρου επί μία δωδεκαετία ο Ακαδημαϊκός Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ομότιμος καθηγητής γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ. Συνέταξε περισσότερα από 500 νέα λήμματα τα οποία αντικατοπτρίζουν τις σύγχρονες επιστημονικές ανακαλύψεις και κοινωνικές αλλαγές. Μερικά παραδείγματα: αντιεμβολιαστής, βάιμπερ, γαμοβάφτιση, εξέλ, κορονοϊός, κρυπτονόμισμα, λεσβοφοβία, μπρέκφαστ, πάουερ πόιντ, ρευματοκλοπή, Ρωσοπόντιος, σκεπάς, τεμπελόπιτα, υγράλατος, υπερτουρισμός, χιονοκαταιγίδα. Ο συνολικός αριθμός των λημμάτων και των συμπλόκων, του τύπου: μεταφραστική ιατρική) ανέρχονται σε περίπου 75.500. Στο λήμμα κάνω εντάσσονται άλλα 220 εσωτερικά λήμματα, όπως κάνω μάθημα, κάνω πάρτι, κάνω πέτρα την καρδιά μου. Το Λεξικό παρουσιάζει 17 καινοτομίες, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι: κατάρτιση του λημματολογίου από εκτενείς έντυπες και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, με καθοριστικό συνήθως κριτήριο τη στατιστική συχνότητα, καθιέρωση διπλής ορθογραφίας για ορισμένες λέξεις, συστηματική αναγραφή, για πρώτη φορά σε νεοελληνικό λεξικό, της επιστημονικής ονομασίας ζώων και φυτών, αναλυτική παρουσίαση των συνδυαστικών δυνατοτήτων των λέξεων, ακριβής υφολογικός προσδιορισμός λέξεων και εκφράσεων και παράθεση της χρονολογίας πρώτης εμφάνισης πολλών ιδίως αγγλικών και γαλλικών λέξεων και στερεότυπων εκφράσεων ως συμβολή στην κατανόηση της Ιστορίας του πολιτισμού και των επιστημών. Εμπλουτίστηκαν σε μεγάλο βαθμό οι συνδυαστικές δυνατότητες των λέξεων. Στα 25 επίθετα που συνδέονται με το λήμμα απάντηση παρατίθενται άλλα 8: αυτονόητη, διευκρινιστική, έμμεση, ενδεικτική, καθαρή, καθυστερημένη, λεπτομερής, προφανής. Προστέθηκαν ακόμα εκατοντάδες νέες ή αναλυτικότερες ετυμολογίες και οι αρχικές σημασίες πολλών λέξεων οι οποίες επικράτησαν ως μεταφραστικά ισοδύναμα, όπως αυτοδημιούργητος [< μεταγενέστερο αὐτοδημιούργητος ‘φτιαγμένος από ένα μόνο κομμάτι’, γαλλικός αγγλισμός self-made-man]. Η Ακαδημία Αθηνών καθιερώνει στην πράξη «Παρατηρητήριο της γλώσσας» που θα παρακολουθεί την εξελικτική πορεία του γλωσσικού οργάνου, με έμφαση στο λεξιλογικό και σημασιολογικό επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό το ευρύτερο κοινό θα ενημερώνεται υπεύθυνα για θέματα γλωσσικής χρήσης και θα διευκολύνεται το έργο όσων διδάσκουν τη Νεοελληνική ως μητρική, δεύτερη ή ξένη γλώσσα.