Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα;

Πού βρίσκεται η αρχή της σύγχρονης Ευρώπης; Ο Jacques Le Goff, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς του Μεσαίωνα, αναζητεί τα ίχνη της, τον σπόρο αυτού που σήμερα ονομάζουμε Ευρώπη, από τα ερείπια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έως τις ανακαλύψεις του 15ου αιώνα. Ακολουθώντας την πορεία της μέσα στους αιώνες, φέρνει στο φως και εξετάζει όσα κληρονόμησε η σημερινή Ευρώπη, όσα δανείστηκε και όσα εξακολουθεί να επαναλαμβάνει από εκείνη την Ευρώπη του Μεσαίωνα, που δεν είναι η δική μας αλλά αποτελεί μια καθοριστική στιγμή στη διαμόρφωσή της: τη δυνατότητα της ενότητας μέσα από τη θεμελιώδη ποικιλομορφία των λαών της, τις αντιθέσεις Βορρά-Νότου και Ανατολής-Δύσης, το ενοποιη­τικό στοιχείο της γεωργίας, αλλά και την Ευρώπη των πόλεων και των πανεπιστημίων. Συνδυάζοντας τη βαθιά ιστορική γνώση με τη γλαφυρή αφήγηση, ο Le Goff μας παρασύρει σε ένα ταξίδι στο παρελθόν, με την ελπίδα ότι, αν οι Ευρωπαίοι κατανοήσουν καλύτερα τις ρίζες τους, θα μπορέσουν να οικοδομήσουν ένα καλύτερο μέλλον. «[…] μια Ευρώπη χωρίς ιστορία θα ήταν μια Ευρώπη ορφανή και δυστυχισμένη. Γιατί το σήμερα έρχεται από το χθες και το μέλλον αναδύεται από το παρελθόν. Ένα παρελθόν που δεν πρέπει να καταδικάζει σε ακινησία το παρόν, αλλά να το βοηθά να αναθεωρεί τις πεποιθήσεις του και να ανανεώνεται. Η Ευρώπη της εποχής μας, ανάμεσα στον Ατλαντικό, στην Ασία και στην Αφρική, υπάρχει πράγματι από παλιά· τη χάραξε η γεωγραφία, την έπλασε η ιστορία, από την εποχή που οι αρχαίοι Έλληνες της έδωσαν το όνομα που κράτησε για πάντα. Το μέλλον πρέπει να ακουμπήσει σε αυτή την κληρονομιά, χάρη στην οποία από την αρχαιότητα, και μάλιστα από τα προϊστορικά χρόνια, η Ευρώπη αναδείχθηκε σε έναν κόσμο εξαιρετικού πλούτου και δημιουργικότητας μέσα στην ενότητα και την πολυμορφία της».