Μαύρες Ινδίες. Ξεχειμώνιασμα στους πάγους

Ο Βερν στο βιβλίο αυτό αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στον τρόπο σχηματισμού του γαιάνθρακα. Την εποχή του Βερν τόσο η παλαιοντολογία όσο και η γεωλογία και η αστροφυσική ήταν σε νηπιακό στάδιο. Για παράδειγμα, δεν είχε απαντηθεί ούτε κατά προσέγγιση το ερώτημα για την ηλικία της Γης, παρότι η υπολογιζόμενη ηλικία αυξανόταν αλματωδώς με την πρόοδο των ανακαλύψεων. Η γεωλογία είχε απλά αρχίσει να υποψιάζεται την ύπαρξη γεωτεκτονικών δυνάμεων, διαφορετικών από τις ηφαιστειακές, αλλά η θεωρία των τεκτονικών πλακών διατυπώθηκε μετά από είκοσι πέντε με τριάντα χρόνια περίπου και εδραιώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Οι γεωλόγοι είχαν παρατηρήσει ότι τα σχήματα των ακτών στις δύο όχθες του Ατλαντικού ταίριαζαν, λες και ήταν κάποτε ενωμένα και απομακρύνθηκαν, αλλά αυτό δεν εξηγούνταν με τη θεωρία της εποχής ότι η Γη κρύωνε και συστελλόταν και αυτή η συστολή οδηγούσε σε ορογενέσεις και άλλα τεκτονικά φαινόμενα. Οι επιστήμονες ούτε που υποψιάζονταν το μηχανισμό και τις διαδικασίες πίσω από την παραγωγή ενέργειας του Ήλιου και των άστρων, και οι μόνες γνωστές τους φυσικές διαδικασίες δεν επέτρεπαν στο αστέρι μας, άρα και στη Γη, να υπάρχει πέραν των χιλιάδων, το πολύ εκατοντάδων χιλιάδων χρόνων, παρότι η γεωλογία "έδειχνε" μεγαλύτερα νούμερα. Μέσα σε αυτό τον καμβά, ο Βερν είναι πολύ προσεκτικά ασαφής στις περιγραφές του όπου η επιστήμη του καιρού του δεν έδινε απαντήσεις. Παρότι στο κεφάλαιο 3 του βιβλίου περιγράφει ό,τι ήταν γνωστό στην εποχή του, το περιεχόμενο του κεφαλαίου έχει φιλολογική σχεδόν αξία και μόνο. Όποιος αναγνώστης ενδιαφέρεται για μια σύντομη περιγραφή της διαδικασίας δημιουργίας των λιθανθράκων, μπορεί ν ανατρέξει στο σχετικό σημείωμα στο τέλος της εισαγωγής αυτής. Αλλιώς, μπορεί να το ξεπεράσει και ν' απολαύσει την περιπέτεια αυτή στη γη της Σκωτίας.