Κρητικοί

"Το μυστήριο της Κρήτης είναι βαθύ - όποιος πατήσει στο νησί τούτο νοιώθει μυστηριώδη δύναμη, ζεστή, αγαθή, να διακλαδίζεται στις φλέβες του και την ψυχή του να μεγαλώνει". Με αυτά τα λόγια δανεισμένα από την "Αναφορά στον Γκρέκο" του μεγάλου Κρητικού Νίκου Καζαντζάκη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος κατά την επίσκεψη του στο νησί τον Οκτώβριο του 2009, απευθύνθηκε στις αρχές της πόλης των Χανίων. Και πόσο αληθινά είναι αυτά τα λόγια... Η Κρήτη μαγεύει κάθε επισκέπτη. Αλλά τι είναι αυτό που αιχμαλωτίζει την ψυχή και τις αισθήσεις; Το απαράμιλλο κρητικό τοπίο; Είναι αναμφισβήτητα εντυπωσιακό και μεγαλειώδες έχουμε όμως κι άλλα -πολλά- μέρη στην Ελλάδα με άφταστες ομορφιές... Το στοιχείο που συμπληρώνει την εξίσωση είναι το κρητικό πνεύμα, η ψυχή, οι άνθρωποι. Γι' αυτούς τους ανθρώπους θα μιλήσουμε σε αυτό το βιβλίο, προσπαθώντας να δώσουμε σε όποιους δεν τους γνωρίζουν την ευκαιρία να κρυφοκοιτάξουν από ένα μισάνοικτο παραθυράκι και να πάρουν μαζί μας μια μικρή γεύση από το μεγαλείο του κρητικού λαού. Να δούμε τον πολιτισμό και την ιστορία που διαμόρφωσαν οι Κρητικοί -δεν συμφωνείτε ότι οι λαοί φτιάχνουν την ιστορία τους;- να δούμε τα έθιμα, την παράδοση, τις συνήθειες, τις ιδιαιτερότητες μιας πληθυσμιακής ομάδας που χαράζοντας τη δική της πορεία μέσα στους αιώνες επέδρασε σημαντικά και στην παράλληλη εξέλιξη της ηπειρωτικής Ελλάδας όσο κανένα άλλο νησί. Τώρα, αν η λέξη νησί αρκεί για να περιγράψει γεωγραφικά την Κρήτη, είναι ένα θέμα προς συζήτηση. Ο πολύ ταιριαστός χαρακτηρισμός Μεγαλόνησος, πλησιάζει περισσότερο στον χαρακτήρα του τόπου. Πρόκειται για μια νησιωτική χώρα με όλα τα χαρακτηριστικά μιας ηπείρου σε μικρογραφία: Ψηλά βουνά με υποαλπική ζώνη, κλιμάκωση των βιοκλιματικών χαρακτηριστικών καθ' ύψος, τεράστια βιοποικιλότητα, ενδημικά είδη χλωρίδας και πανίδας, οροπέδια, φαράγγια, πεδιάδες, ποτάμια, ακόμα και λίμνες. Ο Κρητικοί αίγαγρος, ο δίκταμ(ν)ος, ο γυπαετός της Κρήτης ή κοκαλάς, είναι μερικά από τα μοναδικά ενδημικά είδη του νησιού. Θ