Βυζάντιο

Η ανοχή που υποσχέθηκε στους Εθνικούς υπηκόους του με το έδικτο των Μεδιολάνων ο πρώτος Χριστιανός Βασιλεύς και Αυτοκράτωρ, Κωνσταντίνος ο Μέγας, με τα χρόνια εξελίχθηκε σε πολιτική διωγμών και σε απαγόρευση των δημοσίων τελετών των παλαιών θρησκειών. Η χρήση των κοσμικών όπλων και της κρατικής εξουσίας σαν όργανα θρησκευτικών διωγμών, είναι η μεγαλύτερη κατηγορία εναντίον της Εκκλησίας στους μετέπειτα αιώνες της Αυτοκρατορίας. Στις επαρχίες της Αυτοκρατορίας ο παγανισμός, που πήρε το όνομα του από τη λατινική λέξη paganus (χωριάτης), εξακολουθούσε να επιζεί. Τελικά ο παγανισμός πέθανε είτε από εξάντληση, είτε απορροφώμενος από τη Χριστιανική λατρεία που υιοθέτησε αρκετά στοιχεία του. Ο τέταρτος και ο πέμπτος αιώνας είναι η εποχή που αναπτύχθηκε η λατρεία των τοπικών αγίων και ενσωματώθηκαν στη Χριστιανική λατρεία πολλές παγανιστικές τελετουργίες και εορτές.