Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία αποτελεί το θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού, καθώς μέσα από αυτήν γεννήθηκαν και συστηματοποιήθηκαν η φιλοσοφία, η επιστήμη, το θέατρο και η ιστοριογραφία.

Το έργο των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων χωρίζεται σε τέσσερις μεγάλες ιστορικές περιόδους:

1. Προκλασική / Αρχαϊκή Περίοδος (8ος - 6ος αι. π.Χ.)

• Έπος: Τα ομηρικά έργα (Ιλιάδα και Οδύσσεια) θέτουν τις βάσεις της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Ο Ησίοδος με τη Θεογονία καταγράφει τη μυθολογία.
• Λυρική Ποίηση: Εκφράζει προσωπικά συναισθήματα (Σαπφώ, Πίνδαρος, Αλκαίος).
• Προσωκρατική Φιλοσοφία: Οι πρώτοι στοχαστές (Θαλής, Αναξίμανδρος, Ηράκλειτος) προσπαθούν να ερμηνεύσουν το σύμπαν λογικά και όχι μυθολογικά.

2. Κλασική Περίοδος (5ος - 4ος αι. π.Χ.)

• Αττικό Δράμα: Γέννηση του θεάτρου στην Αθήνα.
• Τραγωδία: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης (υπαρξιακά και πολιτικά διλήμματα).
• Κωμωδία: Αριστοφάνης (σάτιρα της πολιτικής επικαιρότητας).
• Φιλοσοφία: Ο Σωκράτης στρέφει τη φιλοσοφία στον άνθρωπο. Ο Πλάτων ιδρύει την Ακαδημία (Θεωρία των Ιδεών) και ο Αριστοτέλης το Λύκειο, θέτοντας τις βάσεις για όλες τις σύγχρονες επιστήμες.
• Ιστοριογραφία: Ο Ηρόδοτος («πατέρας της ιστορίας») και ο Θουκυδίδης (επιστημονική, αντικειμενική καταγραφή του Πελοποννησιακού Πολέμου).
• Ρητορική: Λυσίας, Δημοσθένης, Ισοκράτης (η τέχνη της πειθούς στη δημοκρατία).

3. Ελληνιστική Περίοδος (3ος - 1ος αι. π.Χ.)

• Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας: Συγκέντρωση, καταγραφή και κριτική μελέτη όλης της προηγούμενης γραμματείας (γέννηση της Φιλολογίας).
• Επιστήμες: Ραγδαία ανάπτυξη των μαθηματικών και των φυσικών επιστημών (Ευκλείδης, Αρχιμήδης, Ερατοσθένης).
• Νέα Φιλοσοφικά Ρεύματα: Στωικισμός, Επικούρεια φιλοσοφία και Σκεπτικισμός, με επίκεντρο την ατομική ευτυχία και την αταραξία.

4. Ρωμαϊκή Περίοδος (1ος αι. π.Χ. - 4ος αι. μ.Χ.)

• Ιστορία & Βιογραφία: Ο Πλούταρχος (Βίοι Παράλληλοι) και ο Πολύβιος εξετάζουν την άνοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
• Ρητορική & Σάτιρα: Ο Λουκιανός χρησιμοποιεί τη σάτιρα για να ασκήσει κριτική στις δεισιδαιμονίες της εποχής του.