Συμβολαί εις την διγλωσσίαν των Μακεδόνων

Η εργασία του Κ. Ι. Τσιούλκα είναι μία λεπτομερής διαφωτιστική ανάλυση ως προς το σλαβοφανές γλωσσικό ιδίωμα που απαντάται σε ορισμένες περιοχές της Μακεδονίας. Αποκαλύπτει και τεκμηριώνει ότι το γλωσσικό αυτό ιδίωμα, έχει ρίζα την ελληνική γλώσσα και εμπεριέχει πάνω από 1000 λέξεις, ομηρικής προέλευσης. Επίσης σε συγκριτικό πίνακα 4000 λέξεων, που παραθέτει, αποδεικνύει την ελληνικότητα του γλωσσικού αυτού ιδιώματος. «Η σλαβοφανής μακεδονική γλώσσα δεν είναι εξαδέλφη ή αδελφή της ελληνικής, αλλά αυτή αύτη η ελληνική. Εν τη μακεδονική γλώσση υπάρχουσι και νυν έτι 1260 λέξεις ομηρικαί. Ο λαός ο μακεδονικός, ο εκ των αγροτών και εν ταις συμφοραίς παρέμεινεν εν τη χώρα οικών ώσπερ έκπαλαι ώκει τας πεδιάδας της γεωργίας και κτηνοτροφίας, εν οις δε δια διαφόρους λόγους και τας υπωρείιας ορέων. Και ο λαός ούτος και νυν έτι τους αυτούς τόπους οικών και γλώσσαν όλως διάφορον της σλαβωνικής λαλών είναι λαός αυτόχθων, όστις εις άμυναν λαμπράν και αυτήν την φυσιογνωμίαν και το κρανίον και τα ήθη και τα έθιμα και τας παραδόσεις και την ψυχικήν σύστασιν και την συνείδησιν δύναται να επιδείξη ως εθνικά σθεναρά στοιχεία του παλαιού ακραιφνούς Μακεδόνος και της ελληνικής αυτού φύσεως»