Ο ουράνιος πατέρας

Πριν από είκοσι πέντε ή τριάντα χρόνια περίπου ένας Γερμανός λόγιος δημοσίευσε ένα ποίημα που άρχιζε μ' αυτόν τον τρόπο: "Οι καρδιές μας μ' ευλάβεια πονούν, στη συναίσθηση ότι ο γέρος Ιεχοβά πεθαίνει". Με βαρυθυμία, κλαίγοντας τον θάνατο του ζωντανού Θεού ο συγγραφέας ως ευγενικό παιδί του 19ου αιώνα έχυνε δάκρυα ποιητικά για τον θάνατο του Αιώνιου. Ήμουν ακόμα νέος όταν οι παράξενοι αυτοί λόγοι ακούσθηκαν. Τόση δε θλιβερή εντύπωση μου προξένησαν, ώστε πάντοτε φρονώ, θα μένουν χαραγμένες στη μνήμη μου. Από τότε είχα πολλές αφορμές να πεισθώ ότι οι λόγοι αυτοί δεν είχαν κάτι το έκτακτο και ότι σπουδαίοι άνδρες, φημισμένες σχολές και σοβαρές τάσεις του νεότερου πνεύματος, ομόφωνα αποφαίνονται ότι ο καιρός της θρησκείας πέρασε πλέον, της θρησκείας στους διάφορους της τόπους, της θρησκείας με τη γενικότερη σημασία της λέξης. Στους σύγχρονους κοινωνικούς κλονισμούς, στις επιστημονικές συζητήσεις, στην ανησυχία των μεν και στη λύπη άλλων, στη χαρά μερικών τη γεμάτη ειρωνεία και κάποτε με ύβρεις, κρυφοφαίνεται στα βάθη πολλών σκέψεων της εποχής μας η θλιβερή αυτή έννοια: "Ο Θεός έγινε πλέον περιττός στην ανθρωπότητα!"