Ο αμφιλεγόμενος ρόλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ελλάδα (4ος-21ος αιώνας)

Την α?νοιξη του 1821, τη στιγμη? που οι πρω?τες εστι?ες της Ελληνικη?ς Επανα?στασης ανα?βουν στην Πελοπο?ννησο, οι συντα?κτες του Διαφωτιστικου? περιοδικου? «Με?λισσα» απο? το Παρι?σι, προκηρυ?σσουν στο τρι?το και τελευται?ο τευ?χος του εντυ?που τους ε?ναν διαγωνισμο? με πρωτο?γνωρα αντικληρικο? περιεχο?μενο. Το συγκλονιστικο? ιστορικο? τεκμη?ριο του ανολοκλη?ρωτου αυτου? διαγωνισμου? -το περιοδικο? ανε?στειλε τη λειτουργι?α του λο?γω της ε?ναρξης του Αγω?να-, σηματοδοτει? την κορυ?φωση της πολυετου?ς ιδεολογικη?ς διαμα?χης μεταξυ? των Ελλη?νων Διαφωτιστω?ν και του πατριαρχει?ου Κωνσταντινουπο?λεως. Ει?ναι γεγονο?ς πως η επε?τειος των διακοσι?ων ετω?ν απο? την ε?κρηξη της Επανα?στασης του 1821 δεν βρι?σκει τον εθνικο? οργανισμο? σε κατα?σταση που να δικαιολογει? ενθουσιασμου?ς και πανηγυρισμου?ς. Ο?σο, ο?μως, δυσμενε?στερα μπορει? να αξιολογει?ται η κατα?σταση του ε?θνους, το?σο επιτακτικο?τερη παρουσια?ζεται η ανα?γκη ενο?ς βαθυ?τερου και ριζικο?τερου αναστοχασμου? των μηνυμα?των που η εθνικη? παλιγγενεσι?α ε?χει κληροδοτη?σει στους φορει?ς που επωμι?ζονται την ευθυ?νη της ιστορικη?ς δικαι?ωσης εκει?νου του ηρωικου? εγχειρη?ματος. H Σειρα? Βιβλι?ων Lux Orbis, σε συνεργασι?α με την Κι?νηση Ελλη?νων Πολιτω?ν για την Εκκοσμι?κευση του Κρα?τους (ΚΕΠΕΚ), αποφα?σισαν να αναβιω?σουν τον διαγωνισμο? της «Με?λισσας» και σε αυτο?ν τον το?μο παρουσια?ζονται οι δε?κα καλυ?τερες εργασι?ες που αξιολογη?θηκαν απο? την επιτροπη? που συστη?θηκε για τον σκοπο? αυτο?ν. Η συγκεκριμε?νη πρωτοβουλι?α αποτελει? μι?α δρα?ση με ισχυρο?τατο συναισθηματικο? ο?σο και συμβολικο? χαρακτη?ρα, για ο?λους εκει?νους που στις με?ρες μας ερευνου?ν και ανιχνευ?ουν την προε?λευση των ριζοσπαστικω?ν ιδεω?ν στον ελλαδικο? χω?ρο, ε?χοντας παρα?λληλα κατα? νου πως τι?ποτε δεν δικαιου?ται να τι?θεται υπερα?νω ιστορικη?ς επανεκτι?μησης και αναθεω?ρησης, εα?ν οι προτεραιο?τητες εθνικη?ς επιβι?ωσης, συμβατη?ς με τους καιρου?ς, ενδεχομε?νως το επιβα?λλουν. Η εθνικη? ταυτο?τητα δεν μπορει? να ει?ναι απολιθωματικου? χαρακτη?ρα. Αποτελει? ανασυ?νθεση υπο? συνεχη? αναθεω?ρηση και επανεκτι?μηση, προκειμε?νου να αναδεικνυ?εται λειτουργικη? και αναδημιουργικη?. Συγγραφείς: Φιλίστωρ Δενδρινός Μάρκος, Γρίβα Άννα, Διακογιάννης Δημήτρης, Λαμνής Στέλιος, Δρίτσας Γιώργος, Τριαντάφυλλου Σωτήρης, Κατσάπης Κώστας, Τσουκαλάς Σπύρος, Πολίτης Αθανάσιος. Παράρτημα: Μηνάς Παπαγεωργίου, Γιώργος Ν. Οικονόμου. Εισαγωγή: Μηνάς Παπαγεωργίου. Πρόλογος: Γιώργος Ν. Οικονόμου, Παναγιώτης Γεννηματάς, Αλέξανδρος Σακελλαρίου.