Μινω-Μυκηναϊκός Διόνυσος

Ἕνας εὐσεβὴς πόθος ποὺ διακατεῖχε ὅλους ὅσοι κατὰ καιροὺς ἀσχολήθηκαν μὲ τὴν προϊστορία τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας, φαίνεται ὅτι πραγματώνεται, καὶ μάλιστα πέρα ἀπὸ κάθε προσδοκία. Ἡ παρουσία καὶ δράση τῆς αἰνιγματικότερης θεϊκῆς φυσιογνωμίας, τοῦ Διόνυσου, ποὺ συγχρόνως εἶναι καὶ ὁ κύριος ἐκφραστὴς τοῦ λαϊκότερου θρησκευτικοῦ βιώματος στὴν Ἑλλάδα τῶν κλασικῶν χρόνων, ἐξακριβώνεται πλέον μὲ ὁριστικὸ τρόπο στὴν θρησκεία τοῦ ἔνδοξου καὶ ἡρωϊκοῦ παρελθόντος τῆς χώρας, δηλ. τῆς μινω-μυκηναϊκῆς ἐποχῆς. Εἶναι σαφὲς πιὰ ὅτι ὁ θεὸς Διόνυσος ἀποτελεῖ τὴν πεμπτουσία τῆς θρησκευτικότητας τῶν χρόνων ποὺ προηγήθηκαν τῆς λεγόμενης «Σκοτεινῆς Περιόδου». Ἕνα ἐπίσης σημαντικὸ γεγονός, ἴσως τὸ σπουδαιότερο, εἶναι ἡ διαπίστωση μιᾶς Βασικῆς Θρησκευτικῆς Ἀρτηρίας, ποὺ συγκροτεῖ καὶ διαχρονικὰ διαπερνᾶ τὴν θρησκευτικὴ συνείδηση τῶν κατοίκων τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου. Τί σημαίνει αὐτό; Χωρὶς ἴχνος ὑπερβολῆς, θὰ μποροῦσε νὰ διατυπωθεῖ ὅτι τὰ θρησκευτικὰ ἰδεώδη τῶν Ἑλλήνων, ἀπὸ τὴν μινω-μυκηναϊκὴ ἐποχὴ ἕως σήμερα παρέμειναν σχεδὸν τὰ ἴδια.