Ο βιωματικός εαυτός

Τι είναι η συνείδηση και γιατί εμφανίστηκε; Άραγε μόνο εμείς οι άνθρωποι βασίζουμε την ιδέα του εαυτού μας στα ενσυνείδητα αισθήματα ή μήπως το κάνουν και τα ζώα; Και θα μπορούσαν να μας μοιάζουν ως προς αυτό οι μηχανές του μέλλοντος; Νιώθουμε, άρα υπάρχουμε. Τα ενσυνείδητα αισθήματα στηρίζουν την αίσθηση του εαυτού μας. Σε αυτά βασίζεται η ιδέα του εαυτού μας ως πνευματικού όντος με παρουσία, υπόσταση και αξία. Ο Νίκολας Χάμφρυ συνυφαίνει τον περιπετειώδη στοχασμό με τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και αφηγείται την προσωπική του διαδρομή προς αναζήτηση απαντήσεων: από την ανακάλυψή του ότι οι μαϊμούδες μπορούν να έχουν τυφλή όραση και το πρωτοποριακό έργο του αναφορικά με την κοινωνική νοημοσύνη έως τις ρηξικέλευθες προσεγγίσεις του στο πεδίο της φιλοσοφίας του νου. Ο στόχος είναι η επίλυση ενός δύσκολου προβλήματος: πώς εξηγείται το θαυμαστό, απόκοσμο φαινόμενο της «βιωματικής συνείδησης», η ερυθρότητα της παπαρούνας, η γλυκύτητα του μελιού, ο πόνος από το κεντρί της μέλισσας. Σε τι συνίσταται αυτή η μαγική διάσταση της εμπειρίας, τι εξυπηρετεί και γιατί εμφανίστηκε στην πορεία της εξέλιξης. Ο συγγραφέας παρουσιάζει εδώ, για πρώτη φορά σε μια πλήρη πραγμάτευση, μια πειστική λύση, εξηγώντας ότι η βιωματική συνείδηση δεν είναι καθόλου αρχέγονη, αλλά μια σχετικά πρόσφατη και πολυσύνθετη εξελικτική κατάκτηση. Οι συνέπειες της θεωρίας του αναφορικά με την ύπαρξη βιωματικής αντίληψης στα ζώα είναι εντυπωσιακές και ανατρεπτικές. Η αφήγηση μιας ερευνητικής πορείας για την αποκάλυψη της εξελικτικής ιστορίας της συνείδησης από έναν κορυφαίο θεωρητικό ψυχολόγο.